Tranh thủy mặc là gì?
Tranh thủy mặc hay còn gọi là tranh thủy mạc xuất hiện và nở rộ vào thời phong kiến Trung Quốc, còn được mệnh danh là quốc họa của Trung Hoa. Thủy là nước, mặc là mực. Tranh thủy mặc là loại tranh được vẽ bằng mực nước – mực tàu lên giấy, thường là giấy xuyến chỉ, hoặc lụa. Cây cối, hoa lá, phong cảnh,..là chủ đề chính trong tranh thủy mặc. Có thể nói đây là dòng tranh thiên về cảnh vật. Trong tranh thủy mặc ta còn bắt gặp cả những dòng chữ Hán được trích ra từ các bài thơ họa theo một tâm trạng buồn bã, trầm tư hay sâu lắng khi nghĩ suy về cuộc đời. Đây là phong cách nghệ thuật mang đậm dấu ấn của người phương Đông, là sự kết hợp độc đáo, tài tình giữa thi ca, hội họa với một chất rất riêng không thể hòa lẫn.
Tranh thủy mặc không chỉ hiện hình lên trong con mắt mà nó còn là hiện hình cho sự sáng tạo. Tranh thủy mặc không giống những bức tranh nghệ thuật khác. Người họa sĩ dùng tranh để nói lên quan điểm, lối sống nhân sinh và cả nét suy tư về vấn đề. Bẳng thủ pháp ước lệ tượng trưng họ thể hiện một cách rất tinh tế nỗi lòng riêng tư, thầm kín của mình. Cảnh chỉ là một đối tượng để tác giả mượn cớ nói về cái tâm hồn của mình một cách tế nhị. Chính vì thế khi ngắm tranh chúng ta không chỉ nên xem mà còn nên chiêm nghiệm, khám phá tầng nghĩa sâu xa sau mỗi bức tranh.
Ngoài việc tìm hiểu ý nghĩa tranh thủy mặc thì việc lựa chọn vị trí để treo tranh phù hợp cũng là điều vô cùng quan trọng. Một số vị trí phù hợp để treo tranh thủy mặc trong căn hộ của bạn là phòng khách, phòng làm thờ cũng như phòng ngủ. Một bức tranh thủy mặc vừa giúp gia chủ rước tài lộc đồng thời cũng mang đến cảm giác thoải mái và thư thái.
Hướng Tây Nam rất thích hợp để treo tranh vẽ rừng núi. Tranh có hình ảnh này giúp gia đình bạn có thể tăng cường gia vận, luôn có chuyện vui trong nhà, không khí luôn hòa thuận, đầm ấm.
Thể theo lối vẽ và phong cách hội họa, chia tranh TQ làm 2 dạng: tranh màu tả thực và tranh thủy mặc ngụ ý với những nét chấm phá truyền thần.
Tranh tả thực (Tề tất họa), tức lối vẽ hết sức chi tiết sát với cảnh thực, ở Việt Nam gọi là công bút. Bút pháp này tế nhị gọn ghẽ với những đường nét giàu sức thể hiện, phác họa nên giàn khung của cảnh vật, trong quá trình này họa sĩ hết sức chú trọng từng bộ phận chi tiết của cảnh vật sau đó tiến hành tô màu. Phẩm màu tươi đậm dùng cho lối hội họa này phần nhiều là các loại chất khoáng vì thế mà qua nhiều năm bảo tồn, màu sắc vẫn tươi rói. Loại tranh này đẹp mắt, hào hoa, có giá trị trang trí, bề thế, nên trong lịch sử Trung Quốc, nhiều họa sĩ cung đình đều áp dụng lối vẽ này để thể hiện sự quý phái của triều đình.
Tranh thủy mặc ngụ ý (Thô tất họa), đường nét giản đơn, phác họa nên chất liệu và ngụ ý của cảnh vật. Họa phái này không nhấn mạnh cảnh vật trong tranh có sát đúng với đối tượng được miêu tả hay không, mà áp dụng rộng rãi các thủ pháp: khái quát, khuếch đại, vận dụng suy tưởng với mức độ lớn nhất, gửi gắm tình cảm, cá tính của mình vào đối tượng được phác họa. Tác phẩm dạng này mang tính tức cảnh, tùy hứng, nhấn mạnh hiệu quả bất ngờ, ngẫu hợp, vì thế nhiều tác phẩm này không dễ sao lại. Tranh truyền thống gắn với thơ từ, lời đề, chữ khắc cổ – hình thức thể hiện tổng hợp của nhiều loại hình nghệ thuật: thơ, thủ pháp tranh họa, in ấn, cơ bản chỉ sử dụng mực đen hay màu thanh nhạt. Phong cách thanh tao, nhã nhặn, chủ đề của những hình thức hội họa này là non nước, hoa cỏ, chim muông. Không chỉ theo đuổi sự tinh tế, chuẩn xác của đối tượng được miêu tả mà thường hay “phóng bút” đi theo cảm giác, nhấn mạnh cái chất liệu tinh thần của vật và cảnh. Đối ứng với tranh thủy mặc là loại tranh lên màu tả thực. Dạng tranh này thường áp dụng đường nét phác họa một cách chuẩn xác đối với cảnh vật, hay đi sâu vào miêu tả một cách chi tiết, sau đó sử dụng màu sắc diêm dúa, nồng đậm để tăng ấn tượng… Phong cách này tinh tế, chuẩn xác, toát lên ý vị quý phái, bề thế, được các họa sĩ phái cung đình tôn sùng.
